Wat is aquascaping?

 

Een kunstvorm van de natuuraquaristiek.

Aquascaping kun je als de modernste vorm van plantenaquaristiek beschouwen. Er zijn, sinds Ludwig Dennerle zich op de plant als basis van een stabiel aquarium geconcentreerd heeft, verschillende varianten ontstaan van plantengerichte aquaristiek.

De Dennerle filosofie berust van oudsher op de natuuraquaristiek, die probeert om met zo weinig mogelijk techniek en een sterk plantenbestand een stabiel ecologisch systeem te creëren - dat in de Dennerle brochures van de jaren 70 het "Systeem voor functionerende aquaria" werd genoemd. Het begrip moet niet worden verward met de zogeheten biotoopaquaristiek, waar natuurgetrouwe leefgebieden voor de betreffende vissoort(en) nagestreefd worden.

Hollands, natuurlijk, Japans ...

 

In de jaren 80 was een plantengeoriënteerd aquarium meestal in de zogeheten "Hollandse stijl" beplant - een soort "kasteeltuin onder water". De planten waren helder en streng gerangschikt,  met een hoofdrol voor stengelplanten die permanent bijgesnoeid en opnieuw gestekt worden.

In de moderne natuuraquaria met aquascaping worden natuurlijke situaties nagebootst. Mossen, varens, stenen en wortels zijn planten en materiaal die je in een “Hollandse bak" maar zelden tegen zult komen. De ontwikkeling van aquascaping is zonder twijfel sterk beïnvloed door de natuurfotograaf en aquariumdesigner Takashi Amano.

 

Wat betekent eigenlijk het begrip "aquascaping"?

De natuur is de inspiratie …
 

De naam is afkomstig van het Engelse begrip "landscape" (landschap). Er bestaan zeer uiteenlopende stijlen bij aquascaping. Maar een ding hebben ze allemaal gemeen – hun voorbeelden zijn natuurlandschappen boven water.

U kunt ze elke dag op een wandeling tegenkomen en bestuderen. Een dichtbeboste heuvelrug of een gebergte, een dichtbegroeide holle weg, afgronden of een ingesneden rivierlandschap. Ook details, zoals een met mossen begroeide rotswand of boomstronk kunnen als voorbeeld dienen.

… en de aquascaper een kunstenaar…
 

Een "aquascaper“ zuigt al deze indrukken in zich op en in zijn hoofd ontstaan al de eerste ontwerpen. Het is daarbij niet altijd belangrijk om detailgetrouw te werken. Het gaat er om de sfeer die een natuurlandschap uitstraalt in het aquarium met de juiste planten vorm te geven en te verzorgen.

Het begrip "lay-out" duidt op de omzetting van een vormgevingsidee naar een "aquariumbeeld". Het karakter van een onderwaterlandschap in wording wordt met uiteenlopende materialen ondersteund. Hier vindt het concept Japanse esthetiek (Wabi-Sabi) een kunstvolle toepassing in de natuuraquaristiek.

…, die verschillende materialen gebruikt…
 

Met de structuur van de bodemgrond met voedingsbodem, grind en zand wordt het fundament voor de modellering van de stenen en wortels gelegd. Bij aquascaping is een belangrijke rol weggelegd voor de opbouw van stenen en wortels, ook wel "hardscape" genoemd. Hierin schuilt ook het belangrijkste verschil met de klassieke natuuraquaristiek.

Het is al een ware kunst om de juiste stenen en wortels goed te plaatsen. Het verkrijgbare assortiment is inmiddels enorm en biedt voor elke aquariumgrootte geweldige vormgevingsmogelijkheden. Natuurlijk kunt u ook zelf materiaal in de natuur verzamelen. Let hierbij wel op de compatibiliteit in het water. De stenen mogen het water niet verharden en houtmateriaal mag niet rotten.

…om een kunstwerk te scheppen.
 

Het gekozen plantenmateriaal wordt bepaald op grond van het ontwerp, bijv. een berglandschap met sappig groene bergweiden. Hemianthus callitrichoides ´cuba´ is een ideale plant om deze indruk over te brengen. Hoe verder u van een zo beplant aquarium staat, des te meer krijgt u de indruk van een "alpenlandschap".

„Aquascaping“ is een kunstvorm en de "aquascaper“ is een kunstenaar. Net als bij een kunstschilder ontstaat na weken of zelfs maanden een beeld. Het verschil is hier echter de dagelijkse verandering. Dat wil zeggen, het is ook ware sierkunst, een landschap te onderhouden tot het hoogtepunt van een perfecte groei van de planten.

In principe is aquascaping niet aan strenge regels onderworpen. Het tegenovergestelde is eerder het geval, waarbij het doel dan het bereiken van een aansprekende en deels zelfs artistieke vormgeving is. De fantasie van de "scaper" beperken zou contraproductief zijn. Vooral wanneer je bedenkt, dat juist de zogeheten „dream-tanks“ met een echt "wow-effect" uitpakken.

 

 

...