Filtering

Waarom filteren?

De natuur geeft het voorbeeld

Elk aquarium is een kleine wereld op zich. Hoewel die op het eerste geschikt overzichtelijk lijkt, gelden hier toch dezelfde complexe natuurwetten als in de enorme watermassa's van de Amazone.
Alleen wanneer de biologische verhoudingen worden onderkend en in praktijk worden gebracht, zal een aquarium goed functioneren. De vissen blijven gezond, de planten groeien prachtig, het water glanst helder en vervelende algen blijven op de achtergrond. Daarbij speelt de filtering een bijzondere rol. In de natuur wordt het water voortdurend langzaam gefilterd en vernieuwd. Het sijpelt door verschillende aardlagen en gesteenten. Grind en zand op de bodem van de wateren worden dichtbevolkt door ontelbare micro-organismen – zij fungeren als een heel groot filter. Hier worden de uitscheidingsproducten van de vissen biologisch afgebroken door bacteriën. Micro-organismen vallen uiteen en remineraliseren afgestorven plantenresten. Op plaatsen met een rustiger waterstroming worden vertroebelende stoffen afgezet. De regen vult het weggesijpelde of weggestroomde water weer aan.

Het aquariumfilter

 

Het filter is een van de belangrijkste elementen voor een succesvol functionerend aquarium. Het heeft niet alleen tot taak het water mechanisch te verhelderen, maar moet het water vooral ook biologisch behandelen en "ontgiften". Een verkeerde filtering is vaak de oorzaak van ziekelijke vissen, slecht groeiende aquariumplanten en algenplagen.
De belangrijkste functie van elk aquariumfilter is daarom het biologisch afbreken van schadelijke stoffen. Hierbij worden de – met het blote oog onzichtbare - afvalstoffen afgebroken, die gevaarlijk voor de vissen kunnen worden. Dit is het werk van filterbacteriën. Elke soort heeft zijn eigen specifieke "voorkeur". Sommige breken bijv. giftig nitraat af, andere voeden zich met organische, vertroebelende stoffen of ontbinden afgestorven plantenresten.

 

Het hoofdfiltermateriaal is doorslaggevend

De capaciteit van het filter hangt uiteindelijk af van het gebruikte hoofdfiltermateriaal. Dat biedt de filterbacteriën het vereiste vestigingsoppervlak. Het hoofdfiltermateriaal moet zo poreus mogelijk zijn en door talrijke inwendige holle ruimte, kamers en tunnels elke filterbacteriesoort een geschikte leefruimte
bieden. Er moet vooral op worden gelet, dat het beschikbare filtervolume optimaal wordt benut. Onnodige lege ruimte, bijv. door te grof filtermateriaal, veroorzaakt een verlies aan filtercapaciteit.
 

De afzonderlijke filterstadia en hun functies

Filterstadium Belangrijkste taak
Voorfiltering Verwijderen van grovere vuildeeltjes, zoals afgestorven plantenresten, uitwerpselen van vissen, vuil
Hoofdfiltering Biologische afbraak van schadelijke stoffen / "ontgifting" van het water, bijv. afbraak van ammoniak, nitriet
Fijnfiltering
Verwijderen van fijne en zeer fijne vertroebelende stoffen / eindfilter
Speciale filtering (Indien nodig) gerichte, snelle verwijdering van bepaalde schadelijke stoffen, bijv. nitraat, fosfaat, medicijnresten

 

Er zijn 2 wegen naar gezond water

Er wordt principieel verschil gemaakt tussen:

  • afbraak met zuurstof ("aëroob") 
  • Hierbij worden schadelijke stoffen onschadelijk gemaakt door oxidatie.
  • Giftig ammoniak wordt bijv. omgezet in ongevaarlijker nitraat.
  • afbraak zonder zuurstof ("anaëroob")
  • Schadelijke stoffen worden verwijderd door reductie. Algengroei bevorderend nitraat wordt bijv. omgezet in onschadelijke gasvormige stikstof. Dat lukt echter alleen als de plaats, waar de desbetreffende bacteriën leven, GEEN zuurstof bevat. Deze "reducerende processen" zijn met name onontbeerlijk voor een goede plantengroei, omdat hierdoor veel voedingsstoffen naar een voor planten opneembare vorm worden omgezet.

Goed filtermateriaal is zo opgebouwd, dat het beide processen mogelijk maakt.